FAQ

De term coach vindt zijn oorsprong in het Engels en werd populair in de middeleeuwen met de komst van koetsen. Een koets had een koetsier. En wat deed die koetsier? De koetsier pikte passagiers op bij punt A en bracht hen naar punt B, hun bestemming.

Ik hou van die metafoor, want dat is precies wat ik doe: ik begeleid mijn cliënten van punt A naar punt B. Punt A is waar ze nu staan: de situatie, de moeilijkheden die ze ervaren in hun leven, de problemen die ze hebben, de beslissingen die ze willen nemen maar waarbij ze niet weten welke de beste keuze is. En ik breng hen naar punt B: hun bestemming, het doel dat ze voor hun coaching hebben. Dat is dus heel goed vergelijkbaar.

En op dezelfde manier: als ik denk aan een passagier in een koets, dan moet die natuurlijk de koetsier vertellen waar hij naartoe wil, toch? En dan is het aan de koetsier om de weg te vinden. Dat is ook mijn bijdrage: de juiste weg, het juiste proces vinden om mensen te brengen waar ze willen zijn.

Het coachingsproces start meestal bij het eerste contact met een cliënt. Wat ik dan doe, is een gratis videogesprek van een half uur aanbieden. Mensen kunnen dat ook rechtstreeks boeken via mijn LinkedIn-profiel of mijn website.

Het is volledig vrijblijvend. We praten open over de situatie. Met dit intakegesprek moet het voor ons beiden duidelijk worden of we willen samenwerken. Of ik de juiste coach ben voor dit probleem van deze persoon, en of die persoon het gevoel heeft: “Ja, ik denk dat Chris me echt kan helpen.” Daarna plannen we een eerste sessie. Mijn sessies duren meestal tussen één uur en anderhalf uur, omdat ik echt de tijd wil nemen.

Wat we typisch doen in die eerste sessie, die we de intake noemen, is een beter beeld krijgen van de situatie. Wat is eigenlijk de vraag, het probleem dat opgelost moet worden? Wat wil mijn cliënt bereiken? Het is ook belangrijk om samen het doel te definiëren: wat zijn de criteria, wat zijn de succesfactoren? Hoe zullen we over een paar maanden kunnen zien dat jij je doel hebt bereikt?

Stel dat het doel is: “Ik wil assertiever worden.” Dan gaan we kijken: Hoe ziet dat eruit als je assertiever bent? Wat zul je kunnen zien of ervaren? Hoe zul je je voelen? Wat zullen anderen zeggen? Wat zullen anderen kunnen observeren?

Zodra dit is gedefinieerd – en soms kan dat één of twee sessies duren, maar dat is prima – starten we de coachingsreis. Ik werk meestal met sessies om de twee weken. Ik werk ook graag met huiswerk, als de cliënt dat goed vindt, om ook tussen de sessies door zelf-reflecties het proces echt gaande te houden.

Het is altijd moeilijk te voorspellen hoe lang dit proces zal duren. Gemiddeld zou ik zeggen: meestal zes tot acht sessies, verspreid over drie, vier of vijf maanden. Dat is meestal voldoende voor de meeste doelen die mensen bij mij inbrengen.

Moeten cliënten zich op een of andere manier voorbereiden voor ze bij mij komen? Zoals zichzelf vragen stellen? Weet je wat? Eigenlijk hoeft dat helemaal niet. Ze kunnen gewoon zonder voorbereiding komen. Ik zorg ervoor dat ik de juiste vragen stel zodat we heel goed begrijpen wat de situatie is en waar de cliënt naartoe wil. Dus absoluut, je kunt dat eerste halfuurtje gewoon boeken en heel open komen praten. Dan zien we samen of het zinvol is om met elkaar in zee te gaan.

Welke kwalificaties moet een coach hebben? Moeten ze gecertificeerd zijn door een bepaalde instantie, of kan iedereen zich gewoon coach noemen? Wel ja, zoals je zegt: tegenwoordig kan iedereen zich coach noemen. Dat komt omdat de term coach niet gereguleerd is op dezelfde manier als bijvoorbeeld een dokter, een notaris, een advocaat of een psycholoog. Die volgen een bepaalde studie, behalen een diploma, een certificering, en worden erkend. Dat is bij coaches niet het geval. Het beroep van coach is dus niet door officiële instanties gereguleerd.

Maar — en dat wil ik benadrukken — de coachingsgemeenschap heeft zichzelf georganiseerd. Er bestaan professionele organisaties, zoals de ICF (International Coaching Federation), waarvan ik zelf lid ben. Die federatie zorgt voor een soort zelfregulering. Ze stelt een gedragscode op, wat heel belangrijk is omdat we met mensen werken.

Daarnaast bepaalt de ICF ook een set van kerncompetenties die een coach moet beheersen. De ICF accrediteert scholen die toekomstige coaches opleiden en diploma’s uitreiken. Ze certificeren coaches ook op basis van een bepaald niveau van competentie en ervaring.

Ik kan me voorstellen dat het voor mensen moeilijk is om de juiste coach te vinden — het is vaak lastig om door de bomen het bos te zien, er zijn er zoveel. En ja, waarschijnlijk zijn er ook buiten de ICF zeker goede coaches. Maar als je een richting zoekt, zou ik aanraden om te kijken naar mensen die een certificering van de ICF hebben. Dan weet je dat ze zich houden aan een bepaalde standaard en kwaliteit van het vak. 

Wat is het verschil tussen een coach en een psycholoog? Werken ze op een andere manier? Absoluut. Ik denk dat dit een heel belangrijke vraag is. En ook al is het niet altijd zwart-wit — er zijn zeker psychologen die ook werken zoals een coach dat zou doen — er zijn toch een aantal duidelijke verschillen.

Een psycholoog behandelt bijvoorbeeld cliënten die zij vaak zelfs patiënten zouden noemen. Mensen met een psychische aandoeningen of stoornissen die behandeld moeten worden met therapeutische technieken. Therapie draait om genezing, vaak van iets dat in het verleden ligt — denk aan trauma’s, het verwerken van pijnlijke ervaringen. Dat is echt het terrein van een psycholoog, een klinische psycholoog die is opgeleid om met deze thema’s om te gaan. Als iemand hiermee bij mij zou komen als coach, dan zou ik — en ik hoop ook al mijn conculega's — die persoon doorverwijzen naar een psycholoog.

De focus van een coach ligt veel meer op de toekomst. Een coach vertrekt vanuit waar de cliënt nu staat: wat werkt er al, wat werkt er niet? Misschien kijken we even terug naar het verleden om te begrijpen wat iemand al geprobeerd heeft, wat wel of niet gewerkt heeft. Maar het doel is: hoe gaan we van waar je nu bent, naar waar je wilt zijn? Coaching is dus meer toekomstgericht.

Dit is misschien wat simplistisch uitgelegd, maar hopelijk helpt het om het verschil tussen de twee beroepen duidelijk te maken.